Od „osobnika α” do Heinricha Hertza
Wykład o dziejach elektryczności wygłoszony przez prof. Krzysztofa Kluszczyńskiego przy okazji przyznania tytułu Profesora Honorowego Politechniki Opolskiej.
Od „osobnika α” do Heinricha Hertza Czytaj dalej
Artykuły
Jak medycyna połączyła się z techniką i co z tego wynikło
Artykuł stanowi zapis wykładu, wygłoszonego przez prof. Ryszarda Tadeusiewicza 27 lutego 2026 r. w Collegium Novum UJ, podczas uroczystości nadania mu godności doctora honoris causa Politechniki Krakowskiej.
Jak medycyna połączyła się z techniką i co z tego wynikło Czytaj dalej
Prekursor badań nad szkodliwym wpływem motoryzacji na środowisko w Polsce
Mieczysław Nosowicz prowadził na Politechnice Krakowskiej badania nad eksploatacją samochodów, zanim zaczęły obowiązywać w Polsce normy regulujące poziom dopuszczalnych toksycznych składników spalin. W tym roku minęło trzydzieści trzy lata od wprowadzenia w naszym kraju europejskich przepisów (EURO 1) w tym zakresie. Kraków wprowadził strefę czystego transportu 1 stycznia 2026 r.
Prekursor badań nad szkodliwym wpływem motoryzacji na środowisko w Polsce Czytaj dalej
Otwarta nauka na PK, czyli czego nam jeszcze potrzeba?
Politechnika Krakowska od lat wspiera ideę otwartej nauki, wdrażając rozwiązania sprzyjające otwartemu dostępowi do wyników badań. Na uczelni wprowadzono Politykę Otwartego Dostępu, utworzono repozytorium publikacji pracowników naukowych, doktorantów, studentów ; funkcjonuje też repozytorium danych badawczych RODBUK. Pracownicy naukowi PK mogą korzystać z programów otwartego publikowania, finansowanych w ramach licencji krajowych. Podejmowane są też działania edukacyjne — tworzy się i udostępnia materiały informacyjne na otwartych licencjach, m.in. w ramach szkoleń dla dydaktyków, kursów na platformie Delta, a także poprzez zasoby publikowane na stronie internetowej Biblioteki PK.
Otwarta nauka na PK, czyli czego nam jeszcze potrzeba? Czytaj dalej
65 lat Studenckiego Koła Naukowego Budownictwa Ogólnego PK
W roku jubileuszu 80-lecia Politechniki Krakowskiej, 5 listopada 2025 r., w Galerii Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej przy ulicy Podchorążych 1, zaprezentowana została wystawa dokumentująca prawie 65-letni dorobek Studenckiego Koła Naukowego Budownictwa Ogólnego, działającego przy Katedrze Projektowania Architektoniczno-Budowlanego Politechniki Krakowskiej.
65 lat Studenckiego Koła Naukowego Budownictwa Ogólnego PK Czytaj dalej
W 55. rocznicę śmierci Jerzego Ciesielskiego
Minęło 55 lat od tego wieczora, kiedy Jerzy Ciesielski wraz ze swymi dziećmi, Piotrusiem i Kasią, zatonął podczas katastrofy statku wycieczkowego.
W 55. rocznicę śmierci Jerzego Ciesielskiego Czytaj dalej
Wspomnienie o Jerzym Ciesielskim — inżynierze, naukowcu
W tym szkicu chciałbym przybliżyć zawodową i naukową drogę dr. hab. inż. Jerzego Ciesielskiego. Byłem Jego studentem. Staż asystencki w Zakładzie Konstrukcji Sprężonych, w jednostce, z którą był związany, podjąłem w 1969 r. Od 1971 r. kontynuuję prace naukowo-badawcze Zakładu w zakresie oceny wpływu technologii sprężania na obiekty budowlane, zwłaszcza konstrukcje kołowo-symetryczne.
Wspomnienie o Jerzym Ciesielskim — inżynierze, naukowcu Czytaj dalej
Wiarygodność nauki
Głównym zadaniem dla naukowców jest dbanie o wiarygodność samej nauki. System wiedzy nie utrzyma się bez zaufania — na tym właśnie polega nasz sukces gatunkowy, że ustalenia innych przyjmujemy za swoje, zakładając ich rzetelność. I właśnie na budowaniu tego zaufania muszą przede wszystkim koncentrować się zasady i dobre praktyki etyki badań naukowych.
Wiarygodność nauki Czytaj dalej
Jak publikować i na tym nie stracić
Etyki nie da się sprowadzić ani do prostych regułek postępowania, ani paragrafów zawartych w ustawach czy kodeksach. Zwyczajowe reguły nie obejmują nowych zjawisk, a prawo skupia się na formułowaniu jedynie koniecznych warunków należytego funkcjonowania. „Legalne” wcale nie musi zatem oznaczać „etyczne”. Aby odpowiedzieć na pytanie, co jest „etyczne”, musimy popatrzeć na szeroki kontekst procesów, których będą dotyczyły nasze decyzje. Ta ogólna zasada dotyczy także kwestii publikowania wyników badań naukowych.
Jak publikować i na tym nie stracić Czytaj dalej
Jak prowadzić badania naukowe z udziałem ludzi?
Szukając odpowiedzi na postawione w tytule pytanie, zacznijmy od popularnego wśród naukowców stwierdzenia: każdy, kto prowadzi badania naukowe z udziałem ludzi, „mniej więcej” wie, jak je poprawnie prowadzić. To przekonanie wynika z kilku powodów: uznanej w danym środowisku naukowym praktyki badawczej, społecznej akceptacji moralnej pewnych zasad postępowania (i dezaprobaty innych) oraz własnej moralnej wrażliwości. Część naukowców jest skłonna uznać, że to powinno wystarczyć. Po co komplikować to, co wydaje się proste i oczywiste, zwłaszcza jeśli wiąże się z tym dodatkowy wysiłek? W takiej postawie nie ma nic dziwnego — tak działa nasza moralność, która w dużej mierze opiera się na rutynie i społecznym przyzwoleniu.
Jak prowadzić badania naukowe z udziałem ludzi? Czytaj dalej
Hybryda wodorowa H₂-H
Wydział Mechaniczny Politechniki Krakowskiej intensywnie pracuje nad praktycznym wykorzystaniem wodoru jako czystego paliwa. Prace badawcze prowadzone są ponad 40 lat. Najnowszym dokonaniem jest skonstruowanie przez studentów PK pojazdu z silnikiem spalinowym, przystosowanym do zasilania wodorem, współpracującym w układzie hybrydy równoległej z napędem elektrycznym. Efektownie wyglądający, a przy tym świetnie jeżdżący, wodorowy bolid powstał w Kole Naukowym „Silniki Spalinowe”, prowadzonym przez dr. inż. Łukasza Rodaka.
Hybryda wodorowa H₂-H Czytaj dalej
CERN: cud techniki, pozwalający poznawać prawa Wszechświata
Ponad 100 inżynierów z Polski pomagało uruchomić Wielki Zderzacz Hadronów. Specjaliści z Politechniki Krakowskiej mają w tym znaczący udział.
Wykład Christopha Schäfera z CERN, wygłoszony 3 października 2024 r., podczas uroczystości inauguracji roku akademickiego 2024/2025 na Politechnice Krakowskiej
CERN: cud techniki, pozwalający poznawać prawa Wszechświata Czytaj dalej