Politechnika Krakowska od 80 lat potwierdza swoją wartość w kształtowaniu naukowo-edukacyjnego pejzażu. Na jej sukces pracowało przez osiem dekad ponad 120 tys. inżynierów, specjalistów, którzy uczestniczyli w najważniejszych infrastrukturalnych projektach w kraju i na świecie. W dniu inauguracji 81. roku akademickiego o splocie przeszłości i teraźniejszości oraz misji uczelni mówił rektor PK prof. Andrzej Szarata.
W przemówieniu wygłoszonym z okazji inauguracji roku akademickiego 2025/2026 Jego Magnificencja Rektor PK prof. Andrzej Szarata odwołał się do historii i przypomniał, że dzięki żmudnej pracy wielu osób wizja wybitnych profesorów Izydora Stella-Sawickiego i Walerego Goetla o założeniu w Krakowie politechniki ziściła się w 1945 r. i dzisiaj: w wolnej Polsce, kraju spokojnym i dostatnim, kolejne pokolenia studentów czerpią z bogactwa intelektualnego i materialnego, które środowisko uczelni od lat pielęgnuje. Rektor podkreślił, że przeszłość uczy pokory, a prawdę o trudnych początkach przekazują świadkowie. Do grona tych osób należy Witold Ostoja-Starzewski (urodzony w 1922 r.), który studia na Wydziałach Politechnicznych rozpoczynał w 1945 r. jako jeden z pierwszych studentów Oddziału Lotniczego, następnie był asystentem w Katedrze Budowy Płatowców na Wydziale Komunikacji i współtwórcą działającej na uczelni Sekcji Lotniczej. — Miałem zaszczyt poznać jednego z pierwszych absolwentów politechniki i gdy usłyszałem jego historię, uznałem, że muszę się nią podzielić — mówił rektor, zwracając uwagę słuchaczy na to, że Politechnika zawsze kształciła inżynierów, specjalistów dla nowoczesnych gałęzi gospodarki. Tą drogą ustawicznego rozwoju Uczelnia kroczy od 80 lat, podejmując badania, które pomagają rozwiązywać aktualne i istotne dla społeczeństwa problemy. — Na Politechnice tworzymy technologie i uczymy, jak z nich korzystać. Projektujemy, konstruujemy i modernizujemy… — uzupełniał rektor, przekonując, że badania naukowe wraz z kształceniem stanowią o misji uczelni, a specjaliści PK są szanowanymi, cenionymi partnerami instytucji zarówno w bliskim otoczeniu, w regionie Małopolski, jak i na forum krajowym i, co ważne, wspierają je od lat w rozwoju.
— Dziś uczelnia skupia swoją działalność badawczą na ośmiu wydziałach wokół ośmiu kluczowych dyscyplin nauki, i to z nich wyrastają kompetencje gospodarcze akademickiej kadry PK — wyjaśniał rektor. Wśród przykładów interesujących badań, prowadzonych na PK, wymienił interdyscyplinarne prace z zakresu inżynierii materiałowej i implantologii — druk 3D fragmentów kości oraz mięśnia sercowego, zaadaptowanie rozwiązań NASA i zastosowanie zmodyfikowanych powłok lakierniczych do badania przepływu powietrza wokół budynków, prace nad cyberbezpieczeństwem infrastruktury krytycznej czy technologiami uzdatniania wody i gospodarowania odpadami. Naukowcy PK rozwiązują również problemy w mniejszej skali, „życia codziennego” — dodał — wspierają obliczeniami sportowców, by osiągali jak najlepsze wyniki, dbają o bezpieczeństwo i komfort akustyczny pasażerów pociągów dużych prędkości, a nawet o zdrowie i urodę, jak badaczki z Wydziału Inżynierii i Technologii Chemicznej PK, kiedy opracowały serię kosmetyków anti-pollution. Ten ostatni przykład to prawdziwy sukces naukowców PK, ale i pracowników odpowiedzialnych za transfer technologii na rynki komercyjne. Satysfakcję czerpiemy z faktu tak dobrej współpracy, bo kosmetyki — na których widnieje również logotyp PK — są już sprzedawane w Europie i podbijają inne rynki — mówił rektor. Współpraca z otoczeniem gospodarczym, przemysłem przynosi profity, także w dziedzinie kształcenia studentów: wiadomo, jakich kompetencji oczekują od absolwentów przyszli pracodawcy i jak dopasowywać kształcenie do tych potrzeb.
Ważnym wątkiem wystąpienia była wyrażona przez rektora troska o pozycję Politechniki na arenie międzynarodowej. Uczelnia jest widoczna i na tym forum. W ramach sojuszu z 9 szkołami wyższymi współtworzy uniwersytet europejski STARS EU, a w sferze wymiany akademickiej i programów edukacyjnych dla obcokrajowców nawiązała dobre stosunki z Tianjin Chengjian University i co roku przyjmuje 120 chińskich studentów na studia na Wydziale Architektury. — To największa tego typu wymiana wśród polskich uczelni — przypominał rektor i podziękował przedstawicielom konsorcjum STARS EU oraz Tianjin Chengjian University za obecność na inauguracji nowego roku akademickiego. Jako kluczową dla PK wskazał na trwającą ponad trzydzieści lat współpracę z Europejską Organizacją Badań Jądrowych (CERN) oraz niedawno zawartą umowę o współpracy ze Wspólnym Centrum Badawczym Komisji Europejskiej (Joint Research Center EC), jedną z najważniejszych instytucji badawczych w Europie.
Budowanie wartościowego zaplecza naukowo-dydaktycznego to kolejne wyzwanie, na które odpowiada Politechnika. Rektor zreferował postępy w realizacji projektów, planów inwestycyjnych dotyczących nowej siedziby Wydziału Informatyki i Matematyki, na terenie kampusu uczelni w Czyżynach, parku-ogrodu przed stanowiącym siedzibę uczelni pałacem w Łobzowie oraz zaplanowanego w jego pobliżu centrum konferencyjno-kongresowego. Mówił, że z myślą o studentach powstają na uczelni, na wydziałach nowe strefy, służące im do odpoczynku, rekreacji, a także prowadzone są prace modernizacyjne na Osiedlu Studenckim. — Dokładamy ogromnych starań, aby poprawić bazę mieszkań dla naszych studentów — deklarował, i dodał, że w nieodległej przyszłości na terenie kampusu w Czyżynach powstanie Klub Studencki „Kwadrat 2.0”. Do korzystania z tego obiektu zaprosił Radę Dzielnicy XIV Czyżyny — zaproponował, by znalazła tu bezpłatną przestrzeń, w której „sąsiedzi” będą się mogli spotkać, by rozmawiać o potrzebach dzielnicy.
Końcowa część przemówienia dotyczyła wyzwań współczesności w kształceniu studentów. Rektor podkreślał, że kluczową rolę w tym procesie odgrywa Project Based Learning i współpraca z firmami, które oferują praktyki, stypendia, a zdarza się, że sponsorują badania, projekty studenckie. Nieoceniona jest aktywność studenckich kół naukowych, w których rodzą się oryginalne koncepcje i prototypy wynalazków. Sukcesy studentów w konkursach i przegląd ich twórczych działań podczas Uczelnianej Sesji Kół Naukowych to nie tylko festiwal pomysłów, ale przykłady ambitnych rozwiązań, jak bolid Formuły Student czy „Lizard” — pojazd przeznaczony dla osób na wózkach inwalidzkich.
Na koniec życzył wszystkim satysfakcji z pracy dla dobra uczelni. — Aby Politechnika była miejscem, z którego wszyscy jesteśmy dumni.
Zwracając się do studentów pierwszego roku, podał przepis na sukces: zachęcał do podejmowania aktywności naukowej, pracy w samorządzie studenckim i angażowania się w działalność kół naukowych. — Te trzy rzeczy są bardzo ważne, dla was, i dla nas, dla całej uczelni — dzięki nim czujemy, że jesteśmy wam potrzebni.