Wydział Inżynierii Lądowej Politechniki Krakowskiej obchodzi 80-lecie

Obchodom 80. rocznicy powstania Politechniki Krakowskiej towarzyszy jubileusz 80-lecia Wydziału Inżynierii Lądowej. Powstał on w 1945 r. jako Wydział Inżynierii Lądowej i Wodnej — jeden z trzech pierwszych wydziałów nowej uczelni politechnicznej, wraz z wydziałami Architektury oraz Komunikacji. Okazją do przypomnienia historii WIL oraz zaprezentowania jego współczesności i perspektyw rozwoju było uroczyste posiedzenie Rady Naukowej i Kolegium WIL. Odbyło się ono 11 czerwca w Międzywydziałowym Centrum Edukacyjno-Badawczym „Działownia”.

W posiedzeniu uczestniczyli rektor Politechniki Krakowskiej prof. Andrzej Szarata; dziekan wydziału dr hab. inż. Lucyna Domagała, prof. PK; prorektorzy uczelni; reprezentanci innych wydziałów i jednostek pozawydziałowych, a także byli rektorzy, dziekani i emerytowani profesorowie WIL. Wśród gości byli liczni przedstawiciele polskich uczelni, w tym dziekani wydziałów inżynierii lądowej. Nie zabrakło gości z firm i instytucji współpracujących z WIL, na czele z zastępcą prezydenta Krakowa Stanisławem Kracikiem. Ci, którzy nie mogli pojawić się osobiście, skierowali na ręce pani dziekan listy z życzeniami i gratulacjami.

Dziekan Wydziału Inżynierii Lądowej dr hab. inż. Lucyna Domagała, prof. PK w prezentacji pt. „Przeszłość, teraźniejszość i przyszłość” przypomniała o ścisłych, już od momentu powstania uczelni, związkach z inżynierią lądową. Jeden z założycieli PK prof. Izydor Stella-Sawicki miał dyplom inżyniera dróg i mostów Politechniki Lwowskiej. Był on przewodniczącym powołanego w styczniu 1945 r. Komitetu Organizacyjnego Politechniki w Krakowie; komitetu, który już w lutym otworzył w siedzibie Krakowskiego Towarzystwa Technicznego biuro rejestracji na studia. Pierwszego wpisu dokonał 23 lutego Tadeusz Kantarek, który w 1948 r. uzyskał dyplom magistra inżyniera budownictwa lądowego. Pierwsze zajęcia dla studentów, którym wojna przerwała studia, rozpoczęto w marcu 1945 r. Inauguracja roku akademickiego odbyła się po raz pierwszy 31 maja w Akademii Górniczej (obecnie Akademia Górniczo-Hutnicza), a 5 czerwca rozpoczęły się wykłady programowe. Prof. Izydor Stella-Sawicki, wsparty przez prof. Walerego Goetla, musiał przezwyciężyć wiele trudności, by uzyskać akademicką samodzielność dla politechniki w Krakowie. Początkowo władze planowały utworzenie jedynie Politechniki Śląskiej — z tymczasową siedzibą w Krakowie — nie popierały utworzenia dwóch uczelni o podobnym profilu blisko siebie. Na koniec września 1945 r. zostało zaplanowane przeniesienie do nowo powstałej Politechniki Śląskiej w Gliwicach, ale kiedy w październiku okazało się, że część kadry i znaczna część studentów pozostała w Krakowie, minister oświaty został zmuszony 5 października do wydania zgody na zorganizowanie w Akademii Górniczej trzech wydziałów politechnicznych: Architektury; Inżynierii Lądowej, Wodnej i Mierniczej z oddziałem komunikacyjnym; Leśnego. Choć powiązano je z Akademią, miały osobną administrację, budżet i senat. Pierwsze posiedzenie Senatu Wydziałów Politechnicznych odbyło się 17 grudnia, brał w nim udział pierwszy dziekan Wydziału Inżynierii prof. nadzw. dr inż. Edmund Wilczkiewicz. Trwały starania o uzyskanie niezależności — Rada Ministrów zaakceptowała 19 listopada 1946 r. utworzenie przy Akademii Górniczej Wydziałów Politechnicznych. Dekret w tej sprawie ogłoszono w lutym 1947 r. z mocą wsteczną od 1 kwietnia 1945 r. Data ta jest uznawana za początek powstania Politechniki Krakowskiej.

Równolegle czynione były zabiegi o zapewnienie infrastruktury dla nowych wydziałów, które mieściły się w wielu różnych lokalizacjach. W latach 1946–1948 udało się pozyskać od władz wojskowych zespół zaniedbanych budynków po dawnych koszarach przy ulicy Warszawskiej. Po adaptacji stały się one zalążkiem kampusu, a budynek główny uczyniono siedzibą Wydziału Inżynierii. W 1953 r. wydział został rozdzielony na Wydział Budownictwa Lądowego oraz Wydział Budownictwa Wodnego. Rok 1954 dał nowej uczelni samodzielność – uchwała Rady Ministrów nr 409 powołała Politechnikę Krakowską, w której znalazły się już cztery wydziały: Architektury, Budownictwa Lądowego, Budownictwa Wodnego oraz Mechaniczny. Pięć lat później nastąpiło kolejne ważne wydarzenie dla nowej uczelni — zarządzenie Rady Ministrów przyznało pełne uprawnienia do nadawania stopni naukowych doktora i docenta trzem wydziałom, w tym Wydziałowi Budownictwa Lądowego. Tym samym, jako jeden z dwóch w Polsce, otrzymał on pełne prawa akademickie. Oferta nauczania wzbogacała się o nowe studia podyplomowe, zaoczne, wieczorowe, eksternistyczne, a od roku akademickiego 1969/1970 — doktoranckie. W 1985 r. nastąpiła zmiana nazwy wydziału na Wydział Inżynierii Lądowej, a od 2020 r. powrócił podział na katedry.

Inżynieria lądowa wiąże się także z osobą Tadeusza Kościuszki — od 1976 r. patrona Politechniki Krakowskiej. Był bohaterem narodu polskiego i amerykańskiego, ale także wybitnym inżynierem, twórcą wielu dróg i budowli fortyfikacyjnych oraz hydrotechnicznych.

W swoim wystąpieniu dziekan Lucyna Domagała przypomniała, że Wydział Inżynierii Lądowej w ciągu swojej 80-letniej historii stał się jednym z głównych filarów rozwoju Politechniki Krakowskiej oraz jednym z najważniejszych ośrodków akademickich w Polsce w obszarze inżynierii lądowej i transportu. Stało się to dzięki m.in. regularnie aktualizowanej wiedzy i doświadczeniu wielu pokoleń wybitnych naukowców i dydaktyków, tworzących swoiste szkoły naukowe w specjalistycznych obszarach, takich jak: konstrukcje sprężone, niezawodność konstrukcji inżynierskich, mechanika budowli, inżynieria wiatrowa czy metody obliczeniowe i technologie informatyczne w inżynierii lądowej. — Wydział Inżynierii Lądowej wykształcił przez ostatnie osiem dekad kilkadziesiąt tysięcy absolwentów, wypromował ponad pół tysiąca doktorów, prawie dwustu doktorów habilitowanych, a tytuł profesora tytularnego uzyskało kilkudziesięciu jego pracowników. Z szeregów tej ostatniej, elitarnej grupy naukowców wywodzi się aż dziesięciu rektorów Politechniki Krakowskiej — przypomniała prof. Lucyna Domagała.

Podkreśliła również, że przyszłość Wydziału wiąże się z koniecznością odpowiedzi na dynamicznie zmieniające się warunki społeczno-gospodarcze i środowiskowe. Do najważniejszych wyzwań należy m.in. dostosowanie oferty dydaktycznej do oczekiwań młodego pokolenia i rynku pracy, utrzymanie wysokiego poziomu badań naukowych, odpowiadających globalnym priorytetom, adaptacja do postępującej transformacji technologicznej sektora budowlanego i transportowego oraz odpowiedzialność za zrównoważony rozwój. Wydział Inżynierii Lądowej PK zamierza intensyfikować działania na rzecz umiędzynarodowienia i modernizacji kształcenia, rozwijać innowacyjne kierunki badań, wspierać młodą kadrę naukową i kontynuować bliską współpracę z otoczeniem społeczno-gospodarczym. Istotnym obszarem pozostaje także rozwój infrastruktury naukowo-dydaktycznej oraz wzmacnianie rozpoznawalności marki WIL jako jednego z wiodących ośrodków akademickich w dziedzinie inżynierii lądowej i transportu.

Po wystąpieniu dziekan prof. Lucyny Domagały uczestnicy wydarzenia wysłuchali refleksji i wspomnień byłych dziekanów Wydziału Inżynierii Lądowej. Głos zabierali kolejno: prof. dr hab. inż. Andrzej Szarata (dziekan WIL w latach 2016–2023, obecny rektor Politechniki Krakowskiej), prof. dr hab. inż. Tadeusz Tatara (dziekan WIL w latach 2008–2016), prof. dr hab. inż. Jacek Śliwiński (dziekan WIL w latach 2002–2008), prof. dr hab. inż. Kazimierz Furtak (dziekan WIL w latach 1996–2002, rektor PK w latach 2008–2016) i prof. dr hab. inż. Stefan Piechnik, który po raz pierwszy dziekanem ówczesnego Wydziału Budownictwa Lądowego został w 1968 r. i pełnił tę godność do 1973 r. Prof. Piechnik został ponownie wybrany na stanowisko szefa wydziału w 1984 r. i sprawował je do 1990 r.

Program jubileuszowego spotkania obejmował wizytę w sztandarowym obiekcie WIL — światowej klasy Laboratorium Aerodynamiki Środowiskowej w Czyżynach. Mniej formalna część wydarzenia, dająca sposobność od swobodnych rozmów, miała miejsce w unikatowym budynku Małopolskiego Centrum Budownictwa Energo-oszczędnego, na kampusie przy ulicy Warszawskiej. Uroczystości uświetnił występ Krakowskiej Orkiestry Staromiejskiej.

Wydział Inżynierii Lądowej Politechniki Krakowskiej jest największym w Polsce wydziałem, kształcącym na kierunkach budownictwo oraz transport i logistyka. Przoduje zarówno pod względem liczby studentów, jak i kadry akademickiej. Łącznie na wyżej wymienionych kierunkach studiów oraz międzywydziałowym kierunku — gospodarka przestrzenna, kształci się ponad 2 500 studentów. Zajęcia prowadzone są w językach polskim i angielskim, na studiach I i II stopnia, w formie stacjonarnej i niestacjonarnej. Dodatkowo, w ramach Szkoły Doktorskiej Politechniki Krakowskiej oraz w trybie eksternistycznym, WIL przygotowuje ponad 60 doktorantów do pracy naukowej i badawczej oraz obrony prac doktorskich w dyscyplinie inżynieria lądowa, geodezja i transport.