UCZELNIA NASZYM DOMEM


GALERIA Politechniki Krakowskiej "Stara Polana"

34-500 Zakopane, ul. Nowotarska 59, tel.: 018 20 64 015

Danuta Zajda

 

    W lipcu zagościł na Starej Polanie “śklany świat” Janiny Jarosz-Walczak. Autorka urodzona w Zakopanem jest związana z góralską tradycją ludową, jej sztuką plastyczną i literaturą. Poezję uprawia od 1969 r., a na szkle maluje od 1975 r. Tematykę jej malarstwa podzielić można na cztery podstawowe grupy: sakralną, zbójnicką, pasterską i obyczajową. W obrazach artystki oprócz tradycyjnych podhalańskich kolorów – śmiało ze sobą zestawionych odcieni ciepłej czerwieni, błękitu i żółci, oddzielonych ciemnobrązowym lub czarnym konturem, uwidacznia się tendencja do nadawania malowidłom ogólnej tonacji brązów, zieleni, fioletów.
  
Janina Jarosz jest także publicystką i działaczką społeczną. Pisze gwarą i językiem literackim. Od kilku lat współpracuje z ośrodkami kultury na Słowacji, organizując tam wystawy, prelekcje oraz szkoląc młodzież, również z regionu Podhala. Jest wieloletnim prezesem Tatrzańskiego Koła Stowarzyszenia Twórców Ludowych (STL) i byłym wiceprezesem Zarządu Głównego STL. W latach 90. prowadziła w lokalnym radio własną audycję etnograficzną pt. “W malowanej skrzyni”.

    Kto miał szczęście oglądać tę wystawę, mógł wiele się dowiedzieć o owych obyczajach, bo autorka oprowadzała gości i barwnie opowiadała o swych obrazach. Pani Janka jest pracownikiem galerii, a dzięki tej wystawie mogliśmy poznać ją nie tylko jako gospodynię, ale także jako artystkę ludową.
  
Również w sierpniu w galerii gościło Zakopane, tym razem w fotografii. Pomysł wystawy “Górole 2000 – W pierwszą rocznicę Światowego Zjazdu Górali Polskich” zawdzięczamy staroście powiatu tatrzańskiego p. Andrzejowi Gąsienicy-Makowskiemu. Realizacji podjęła się p. Zofia Majerczyk-Owczarek, prezes oddziału zakopiańskiego Związku Podhalan oraz artysta plastyk i fotograf Stanisław Gał, który jest autorem większości zdjęć. W 77 barwnych fotografiach uwieczniono fragmenty oficjalnych uroczystości oraz okazjonalnych imprez towarzyszących. Bajecznie kolorowy korowód postaci w tradycyjnych strojach góralskich na fotografiach to nie tylko dokument wydarzenia, to także świadectwo tożsamości narodowej, zaprzeczenie unifikacji i globalizacji.

    “Na perci tysiącleci jak młode orły, powrócili do swoich gniozd – górole, coby się napić ślebody, ubogacić ducha i być jedno. Bracio Górole roku 2000 z zingrom w oku pozierali na się, na rodne hole i dziedziny. Grzoli się przy watrze, tońcyli, śpiewali i grali...
  
W świat seł hyr, a w sercu zostawała nuta, co będzie utrzymywać ducha góralskiego w nowym wieku, w naskik rodzinak, haw, za miedzom i wielkom wodom hej!...
  
I Światowy Zjazd Górali Polskich odbył się w dniach 12 – 15 sierpnia 2000 roku w rodnych góralskich dziedzinach. W tych dniach w Tatrach, Gorcach, Beskidach i Pieninach ślebodnie biły góralskie serca tych, co tu żyją i tych, co na ten czas przybyli zzo wielkiej wody i zzo miedzy do Ojczyzny Polski. Przybyło około 5 tysięcy górali z USA i około 2 tysiące z innych krajów [...]”. (Andrzej Gąsienica-Makowski, Prezes Zarządu Głównego Związku Podhalan, z wstępu do folderu wystawy).